Erkek Kısırlığı Nedir? Ne Zaman Araştırılmalı, Hangi Testler Yapılır?

Erkek kısırlığı ne demektir?

İnfertilite, korunmasız ve düzenli cinsel ilişkiye rağmen 12 ay içinde gebelik elde edilememesi olarak tanımlanır. AUA/ASRM kılavuzu da erkek kısırlığı faktörünün tek başına ya da katkıda bulunan biçimde çok önemli payı olduğunu vurgular.Bu nedenle değerlendirme yalnızca kadın üzerinden yürütülmemeli, çift birlikte ele alınmalıdır.

Ne zaman değerlendirme gerekir?

EAU erkek infertilitesi kılavuzu, çiftlerin yaklaşık yüzde 15’inin bu nedenle tıbbi yardım aradığını ve istemsiz çocuksuz çiftlerin yaklaşık yarısında erkek faktörünün rol aldığını bildirir.

Özellikle geçirilmiş inmemiş testis, kemoterapi öyküsü, belirgin varikosel, testis küçülmesi, ciddi semen bozukluğu veya cinsel işlev sorunları varsa gecikmeden değerlendirme uygundur.

En sık nedenler nelerdir?

Erkek infertilitesinin nedenleri geniş bir yelpazededir. Varikosel, hormonal bozukluklar, testis fonksiyon bozukluğu, geçirilmiş enfeksiyonlar, doğumsal kanal tıkanıklıkları, genetik nedenler, gonadotoksik tedaviler, bazı ilaçlar ve yaşam tarzı etkenleri bunlar arasındadır. Ancak her hastada neden bulunamayabilir. Bazen semen analizi bozukluğu saptanır; bazen de semen analizi normal görünmesine rağmen sperm fonksiyonu veya başka erkek faktörleri etkilenmiş olabilir. Bu nedenle “tek test bozuksa kesin kısır” ya da “tek test normalse hiçbir sorun yok” diye konuşmak doğru değildir.

Hangi testler yapılır?

Tanı sürecinde ilk basamak ayrıntılı öykü, muayene ve semen analizidir.

Sperm analizi

Çoğu önemli tedavi kararı semen analizine dayanır.
EAU ve WHO kaynakları, semen analizinin standart koşullarda ve kalite kontrollü laboratuvarda yapılmasının önemini özellikle vurgular. Çünkü örnek verme biçimi, bekleme süresi ve laboratuvar standardı sonucu ciddi biçimde etkileyebilir.

Hormon testleri ve görüntüleme

Buna gerekirse hormon testleri, genetik incelemeler, ultrasonografi ve seçilmiş olgularda ileri sperm değerlendirmeleri eklenir.

Tedavi seçenekleri nelerdir?

Tedavi nedene göre şekillenir. Bazı hastalarda varikosel tedavisi, hormonal aksın düzeltilmesi ya da enfeksiyon ve tıkanıklık sorunlarının çözümü fayda sağlar. Bazı çiftlerde zamanlama, yaşam tarzı düzenlemeleri ve üremeye yardımcı yöntemler gerekir. Burada temel amaç sadece “sperm sayısını artırmak” değil, çiftin gebelik hedefi için en uygun ve en gerçekçi yolu belirlemektir. EAU hasta bilgileri, obstrüktif ve non-obstrüktif infertilitenin ayrılmasının yol haritasını değiştirdiğini; AUA/ASRM kılavuzu ise erkek faktör değerlendirmesinin sistematik yapılması gerektiğini belirtir.

Önemli bir nokta da testosteron tedavisidir. Çocuk sahibi olmayı planlayan erkeklerde dışarıdan testosteron kullanımı spermatogenezi baskılayabilir. Bu nedenle “testosteronum düşük, hemen testosteron alayım” yaklaşımı infertilite hedefi olan hastalarda hatalı olabilir. AUA/ASRM erkek infertilitesi kılavuzu bu konuda net bir uyarı yapar. Fertilite planı olan erkeklerde tedavinin androlog/ürolog tarafından uzun vadeli planlanması gerekir.

Klinik pratikte en faydalı yaklaşım, infertiliteyi bir “erkeklik testi” olarak değil, çözülebilir bir tıbbi durum olarak görmektir. Değerlendirme erken yapıldığında gereksiz zaman kaybı önlenir, uygun hastada düzeltilebilir nedenler bulunabilir ve çift için daha rasyonel seçenekler planlanabilir.

Danışma Hattını Ara

Danışma Hattını Ara

  • EAU Sexual and Reproductive Health Guideline. Male infertility.

  • EAU Patient Information. Male infertility.

  • AUA/ASRM Guideline. Diagnosis and Treatment of Infertility in Men.

  • WHO Laboratory Manual for the Examination and Processing of Human Semen, 6th edition.

  • EAU patient pages on obstructive and non-obstructive male infertility.


Prof. Dr. Özkan Onuk
YazarProf. Dr. Özkan Onuk

Üroloji Uzmanı – Prof. Dr. Özkan Onuk, üroloji ve androloji alanında; sertleşme sorunu, penil protez cerrahisi ve erkek sağlığına yönelik kanıta dayalı,…

⚠️ Tıbbi Sorumluluk Reddi

Bu web sitesinde yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hiçbir şekilde tıbbi tanı, tedavi veya tavsiye yerine geçmez. Her hastanın durumu farklıdır ve bireysel değerlendirme gerektirir. Kesin tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.

⚠️ Başarı Garantisi

Hiçbir tıbbi tedavi %100 başarı garantisi vermez. Belirtilen başarı oranları genel istatistiklerdir ve her hasta için geçerli olmayabilir. Tedavi sonuçları kişiden kişiye değişebilir.

⚠️ Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım Yönetmeliği

Bu web sitesi, Sağlık Bakanlığı'nın "Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik" hükümlerine uygun olarak hazırlanmıştır. Abartılı ifadeler, kesin başarı garantileri veya yanıltıcı bilgiler içermez.

İlgili Yazılar

Tıkla Ara WhatsApp Randevu